Mær tørvar 2 jørðir, tørvar tær 3?

Vit hava bert eina jørð, men um øll livdu sum vit, so skuldu tríggjar jørðir til at húsa og føða allar heimsins borgarar. Hetta sæst við at brúka forritið “Ecological footprint”. Hetta forrit staðfestir eisini, at støðan sum heild er alt annað enn góð, tí nýtslan í dag krevur hálvaaðru jørð. Hetta merkir, at vit ikki brúka jørðina burðardygt, men eru í ferð við at brúka stovnar og keldur í ein mun sum hevur við sær, at stovnarnir týnast, og keldurnar tømast. Nú royndi eg at máta hvussu mín egna vistfrøðiliga slóð er, og vísti tað seg at eg brúki munandi minni enn miðal danin ella bretin. Men framvegis, mín […]

Grind, spik og Lívsins vatn – tubbakk og grønar keks

Loksins kom væntaða tilmælið, at grind ikki kann metast at verða egnað sum mannaføði. Onkur hevur kanska lyndi til at siga “ikki longur”, men hetta hevur verið støðan leingi. Móttøkan er júst sum væntað, nevniliga at tað verður ikki tikið fyri fult. Nógv verður sagt ímóti tilmælinum: Læknarnir sum koma við tilmælinum eru ikki óvildugir, tí Pál Weihe sjálvur hevur staðið fyri kanningunum. Tað má granskast meira. Kanningarúrslitið er ikki nóg eftirfarandi. Kanadiarar vita betur. Tað er onkur onnur frágreiðing enn grind. … Onki um at betri er at vera fyrivarin enn eftirsnarin, um so er, at fólk halda at vísindaliga grundarlagið ikki er í lagi. Annars munnu fólk sum […]

Bøndur samsýning fyri at verja “kolevnisgoymslur”

Í Bretlandi eru røddir frammi um at bøndir skulu fáa samsýning fyri at varðveita torvheiðar og mold við nógvum kolevni í. Endamálið er at minka um CO2 útlátið, ásannandi at torvheiðarnir og hálendis-mold eru størstu kolevnagoymslurnar í Bretlandi. Tað er umsitingarstovnurin National Trust sum mælir til, at serliga bøndur við hálendis-festum skulu hava samsýning fyri at verja villini dýr, landsløg, vatn og kolevnisgoymslur, umframt at hava alidjór. Lendið skal ikki veltast! Hildið verður, at passaligt bit ger hesi hálendis-mold til kolevnagoymslur, har meira legst afturat hvørt ár. Er bitið ov stórt, so skrædnar svørðurin, og lendið hevur útlát við sær ístaðin. Við ongum biti er tó eisini væntandi, at lendið […]

Regn og nýggj sløg av hundalondum

Tað er ikki bert í Føroyum at tað hevur regnað illa. Eisini í Onglandi hevur regnað illa, og har hava tey sett váta og lýggja veðurlagið í samband við fleiri sløg av soppum sum ikki hava verið skrásett í Onglandi fyrr. Fyri ein part eru hesi nýggju sløg slík, sum trívast væl í nógvari vætu, og fyri ein part er tað slík sum eru komin fyri seg vegna teir munandi heitari vetrarnar. Onkrir av hesum soppum eru slíkir sum smakka væl, meðan aðrir eru eitrandi. Rættiliga fitt av soppum eru skrásettir at vera í Føroyum, men mær kunnugt er onki skipað arbeiði viðvíkjandi soppum gjørt í hesi øldini. Tær kanningar […]

Vísindaligt tilfar til døgurða!

Hóast, ella júst tí at eg fáist við soppar, geri eg ikki nógv av at fara út at henta fyri at eta teir. Hetta er serliga tí at tað altíð er vandi fyri at eyðmerkja onkran sopp skeivt. Eisini vísir tað seg, at “nýggjar kanningar vísa” at summir soppar, sum fyrr vórðu hildnir vera góðir matsoppar, í ávísum førum kunnu vera eitrandi. Hetta er ivaleyst tí at har eru fleiri sløg sum síggja heilt eins út. Í sambandi við verkætlanina at kanna hundalond í plantasjunum í Havn havi eg havt ta prinsipp, at tilfarið skal mátast, vigast og turkast fyri síðani at verða goymt. Hetta gevur møguleika seinni at eftirkanna […]

Veðurlagsbroytingar: Stórt føroyskt metanútlát – Skulu vit hava kengurur heldur enn seyð?

  Smakkar væl, nakað sum hjørtur. Søgan sigur tó onki um hvørt kengurur rigga sum skerpikjøt.   Keldur til metan er fyrst og fremst smáverur sum virka uttan oxygen. Hesar eru nógvar í vátari mold, men eru eisini í jóturdjórum, so sum neyt og seyði. Hesi alidjór verða mett sum ein megin kelda til metanútlát (tað gongur av báðum endum hjá teimum). Rendi meg í eitt tilmæli um at gevast við at eta neyt og seyð, men heldur at halda seg til kengurur, tí tað minkar um metanútlátið. Tað hevði broytt raksturin nakað, vænti eg, um vit skuldu fingið kengurur í rætt heldur enn seyð! Hinvegin, so fer kanska einaferð […]