Vilji og dirvi fortreyt fyri vón

Vilji og dirvi fortreyt fyri vón

Fyri einum ári síðan hildu vit páskir í Krakow, og langa fríggjadag vóru vit í Auschwitz. Langi fríggjadagur hevur altíð verið ein dapur dagur í mínum huga, og hóskaði tí væl til at vitja ilgitnu týningarleguna. Ferðin til Auschwitz og Birkenau var samstundis ein ferð aftur til livandi frásagnirnar frá pólsku nunnunum í St. Frans skúla í sekstiárunum. Væl hevur verið sagt frá, tí hóast eg ikki hevði fyrireikað meg til vitjanina, so var tað júst sum frásagt, og einki kom óvart á. Serliga væl mintist eg søguna um prestin Kolbe, sum bjóðaði seg fram at taka revsing fyri ein annan. Revsingin var at svølta í hel í einum kjallara […]

Føroysk ævintýr útgivnin á italskum

Føroysk ævintýr útgivnin á italskum

Føroysk ævintýr eru serstøk, og øðrvísi enn ævintýrini í Evropa. Tey eru eisini øðrvísi enn tey væl kendu ævintýrini úr hinum norðurlondunum. Føroysku sagnirnar og ævintýrini hava ikki verið bøtt og umskrivað, og eru tí meira upprunakend enn kendu søgurnar úr hinum norðurlondunum, haðani føroysku søgurnar stava. Forlagið Iperborea hevur givið út italska týðing av føroysku, og í tí sambandi varð skipað fyri framløgu í Milano í dag (18. nov.), har týðarin Luca Taglianetti og okkara væl kendi Gianfranco Contri, serfrøðingur í føroyskari mentan, viðgjørdu sereyðkenni og uppruna og hvussu sagnir og ævintýr framvegis eru partur av føroysku gerandismentanini. Útgevarin skrivar, at føroysku sagnirnar og ævintýrini vórðu niðurskrivað í 18. […]

Útoyggjafólkatónar, náttúrudrama og koppar

Útoyggjafólkatónar, náttúrudrama og koppar

Tað eydnaðist at sleppa út í Mykines til Fólkatónleikastevnuna, men tað var ikki meir, tí mær so líkt, so hevði eg ikki bílagt pláss við Jósup fleiri mánaðir frammanundan. Eykatúrurin kl. 12 var eisini útseldur. “Men,” sigur fryntliga konan í horninum, “vit arbeiða uppá at gera ein túr aftur kl. 14.” – Frálíkt, so eg bleiv skrivað uppá ein “kanska-lista” kl. 14, og bílegði eisini pláss at fara inn aftur kl. 23. Eg fekk tó at vita, at tað var eingin trupulleiki at sleppa inn aftur, tí stórur partur av teimum, sum fóru út í Mykines á fólkatónleikastevnu, ætlaðu sær ongan veg inn aftur sama kvøld. Komin út í Mykines […]

Læran frá Grummu Grimhild

Læran frá Grummu Grimhild

 Fyri nøkrum vikum síðan var rokan úti á Frælsinum, tí yvir túsund børn komu til sjónleikin Grumma Grimhild á havsins botni. Hetta er leikrit sum Súsanna Tórgarð og Birita Mohr gjørdu yvir søgnina “Drongurin, ið burturtikin var av havfrúnni”. Leikritið er eisini týtt til onnur mál.             Í øllum hesum rokanum royndi eg at fáa ymiskt meira jarðbundið frá hondini, meðan eg havi hugsað nógv um Biophilia-kappingina, sum koyrir í hesum døgum úti í skúlunum.             Biophilia kappingin hevur til endamál at nýta aktivar og kreativar læruhættir og at arbeiða tvørfakligt. Royndi eisini at hyggja at sjónleikinum við teimum brillunum, og at taka støði bæði í áskoðarunum og í teimum […]

Nú er alt bara minnir

Nú er alt bara minnir

Vit eru nøkur starvsfólk á Námsvísindadeildini, sum eru farin á stevnu í London um telduútgerð og teldunýtslu til undirvísing. Framsýningin húsast í einum kendum sýningarstaði, nevnt ExCel, sum liggur úti í “Royal Docks”. Hesar dokkirnar hildu uppat at virka í 1981, tí bringjuvirksemi kravdi meira enn hvat henda gamla havnin megnaði. Nú verður plássið nýtt sum framsýningarhøli. Framman fyri framsýningarhøllina stendur ein standmynd av lossingarmonnum, og tað tykist vera ein rættilig andsøgn at síggja hesar framman fyri eini framsýningarhøll við allar nýggjastu tøkni. Verður eygað vent omaneftir, so sæst tó veruligi konteksturin, at teir hoyra heima saman við lossingarumhvørvinum í eini farnari tíð. Har standa gamlir kranar eisini sum ímynd […]

Biophilia kapping! – Gerið tvørfakliga og kreativa framførslu!

Biophilia kapping! – Gerið tvørfakliga og kreativa framførslu!

Allir skúlaflokkar í miðdeild – luttakið í Biophilia-kapping um vinningar fyri 100.000 krónur Gerið ta bestu tvørfakligu undirvísingargongdina og vísið hana í verki! Lærarar og næmingar arbeiða í toymi, har lærarar gera tvørfakliga undirvísingargongd og næmingarnir fyrireika eina framførslu, grundaða á tvørfakligu undirvísingargongdina. virðisløn er 50.000 kr. virðisløn er 30.000 kr. virðisløn er 20.000 kr. Allir 4., 5., og 6. flokkar og lærarar teirra í fólkaskúlanum kunnu taka lut í kappingini. Endamálið við kappingini er at eggja til tvørfakligt samstarv, sum skal menna fakligu og skapandi evnini og førleikarnar hjá næmingunum í fólkaskúlanum. Hvussu kunnu eitt nú føroyskt, støddfrøði, náttúra og tøkni og listalærugreinar í felag stuðla og vera fremjandi […]

Tølandi marionettdreymamyndir

Tað sum eg higartil kenni til marionettleik er slíkt eg havi lisið í bókum, umframt kanska okkurt stutt brot í onkrum filmi. Tí var tað sera spennandi at byrja ólavsøkuna 2016 við at fara til “Dansa so væl og leingi” hjá Rakel Helmsdal, bæði fyri at síggja hvussu tað tekniskt verður gjørt, hvussu marionettleikur upplivast, og so sjálvandi at uppliva sjálvan leikin. Talan er um eina søgu til vaksin, sum eisini kann sigast fyri børnum. Eg hevði einki barn við mær, so eg veit ikki at siga, hvat børn fáa burtur úr sjálvari søguni, men tey sótu sum á nálum og fylgdu leikinum. Marionettleikur er sera gomul tøkni, og setur […]

Um eg var eitt valevni, so høvdu hesi verið míni persónligu vallyfti

Granskingargrunnurin skal nú beinanvegin hava dupulta játtan, soleiðis at vit hava 14 mill. kr. á hvørjum ári at granska fyri, heldur enn knappar 7 mill. Seinasta samgongan lækkaði játtanina! Vit mugu finna útvegir fyri at fáa nýggju sløgini av heilivági frá øðrum londum, t.d. Noregi ella Bretlandi, ístaðin fyri úr Danmørk, har tey eftir øllum at døma ikki leggja í at samráðast um prís. Segði nakar loysing/fullveldi? Læraraútbúgvingin skal uppstigast, soleiðis at núverandi útbúgving klekir lærarar sum kunnu undirvísa upp til 6-7 flokk, meðan fyri at kunna undirvísa í framhaldsdeild, so krevst masterútbúgving. Hetta gerst antin við at taka Master í Education eftir ein fakligan bachelor (antin máli og bókmentum, […]

Javnaðarsambandssnaringin

Ongantíð hevur javnaðarflokkurin verið sambandskari enn júst nú – tað tykist, sum um tey trola so dúgliga eftir sambandsfólki, ið rýma av søkkandi skútuni hjá Kaj Leo, at tey eru vorðin sambandskari enn sambandsflokkurin. Kanska er tað tó bara fyri at sleppa í samgongu við Kaj Leo eftir valið, hvør veit. Hetta átti eg sjálvandi ikki at lagt so nógv í, tí eg rokni ikki við at sambandsveljarar loypa heilt yvir á fullveldisveingin. Eg haldi tó at hetta er harmiligt, tí onkursvegna ger hetta møguleikarnar at fáa skipað eina nýggja samgongu eftir valið munandi verri, tí um javnaðarflokkurin ger eitt gott hál við at lova samband, so er tað jú lyftisbrot at […]

Broytingin frá líkasælu til tilvitaða undirtøku av grindadrápi

Tað kom fyri viðhvørt at vit høvdu grind og spik til døgverða tá eg var barn í sekstiárunum. Hendingaferð, tí heima hjá okkum var eingin sum fór í grind. So helst hava vit allan mín barndóm hildið okkum væl niðanfyri tær tilmælingar, sum heilsumyndugleikarnir komu við eftir at kanningar av heilum árgangum av føroyskum børnum vístu, at samband er millum nøgdina av kyksilvuri í mammuni og hvussu væl fyri børnini eru. Eitt øvut samband, har nógv kyksilvur í nalvastronginum merkir vanda fyri at barnið ikki er líka væl fyri sum tá lítil kyksilvur er. Tá eg gekk í studentaskúla át eg døgverða á skúlanum, og nú fekk eg grind og […]