Æðuvík í Aberdeen

Jólast og pyntast er ikki serføroyskt, tó at vit gera rættiliga nógv burturúr. Eg havi altíð hildið, at bretar gera nógv burtur úr elektriskum ljósum í vindeygunum, ið hvussu er munandi meira enn føroyingar. Hetta var ið hvussu er mín fatan tá eg búði í York. Kanska eru skotskir og enskir siðir ikki teir somu, tí í Aberdeen eru fá ljós at síggja í privatum húsum – ein onnur orsøk til tey fáu ljósini kann sjálvandi vera at tey eru farin av móta, ella at fólk hava tikið til eftirtektar áheitanirnar um at brúka sum minst av óneyðugari orku vegna koltvísúrnisútlát. Men sjálvandi eru undantøk, og á myndini sæst eitt […]

Skjótt syftir seiðir góða undirtøku – fer tunga takið at verða lætt?

So er tað staðfest frá politiskari síðu eisini her í Føroyum: Útlát av vakstrarhúsgassum so sum koltvísúrni elvir til upphiting av jørðini. Hetta var niðurstøðan hjá landsstýriskvinnuni í m.ø. umhvørvismálum, Anniku Olsen tá hon setti veðurlagsráðstevnuna á Hotel Føroyum 15. desember. Samstundis boðaði landsstýriskvinnan frá, at øll landsstýrisfólk skulu boða frá hvørji tiltøk tey kunnu seta í verk innan síni øki at minka um útlátið. Í fyrsta umfari skuldi talan vera um “skjótt syftar seiðir”, men einaferð næsta ár skuldi landsstýrið fara at umrøða hvørji tung tøk kunnu takast. Tøkini verða helst tung, og leikirnir mangir og langir. Krøvini fara væntandi at vera eini 35% frættist frá teimum sum komu […]

Grind, spik og Lívsins vatn – tubbakk og grønar keks

Loksins kom væntaða tilmælið, at grind ikki kann metast at verða egnað sum mannaføði. Onkur hevur kanska lyndi til at siga “ikki longur”, men hetta hevur verið støðan leingi. Móttøkan er júst sum væntað, nevniliga at tað verður ikki tikið fyri fult. Nógv verður sagt ímóti tilmælinum: Læknarnir sum koma við tilmælinum eru ikki óvildugir, tí Pál Weihe sjálvur hevur staðið fyri kanningunum. Tað má granskast meira. Kanningarúrslitið er ikki nóg eftirfarandi. Kanadiarar vita betur. Tað er onkur onnur frágreiðing enn grind. … Onki um at betri er at vera fyrivarin enn eftirsnarin, um so er, at fólk halda at vísindaliga grundarlagið ikki er í lagi. Annars munnu fólk sum […]

Bøndur samsýning fyri at verja “kolevnisgoymslur”

Í Bretlandi eru røddir frammi um at bøndir skulu fáa samsýning fyri at varðveita torvheiðar og mold við nógvum kolevni í. Endamálið er at minka um CO2 útlátið, ásannandi at torvheiðarnir og hálendis-mold eru størstu kolevnagoymslurnar í Bretlandi. Tað er umsitingarstovnurin National Trust sum mælir til, at serliga bøndur við hálendis-festum skulu hava samsýning fyri at verja villini dýr, landsløg, vatn og kolevnisgoymslur, umframt at hava alidjór. Lendið skal ikki veltast! Hildið verður, at passaligt bit ger hesi hálendis-mold til kolevnagoymslur, har meira legst afturat hvørt ár. Er bitið ov stórt, so skrædnar svørðurin, og lendið hevur útlát við sær ístaðin. Við ongum biti er tó eisini væntandi, at lendið […]

Minnast tit hendan?

Ongantíð bleiv høvi at siga “minnast tit hesa”, tí tá “hon” stóð fyri tørni, bleiv búnin beindur á savn! Hon noktaði at umboða danska ríkið íklædd sum ein annar hani! Stórt spell, eftir mínum tykki, tí tað var tað mest spennandi við ólavsøkuskrúðgonguni at síggja amtmannin. Okkara børn sleppa ikki at síggja ríkisumboðsmannin íklæddan sum hana, og uppliva tignina sum harav stendur. Spurningurin er so hvørt búnarnir hjá føroyskum politikarum kunnu setast ístaðin. Fyri mín part, so haldi eg ikki…

Eitt rættiligt films-kubbi

Filmsfestivalurin, sum hevur verið hildin í Norðurlandahúsinum hesa vikuna, hevði henda síðsta seinnapartin savnað ein føroyskan koktail, og var hetta ein rættiligur fongur fyri ein films-ignorant sum meg: Uppá einans 2 tímar fekst ein rættilig hylling á hvat rørist á føroyska filmspallinum. Fari at nevna nøkur gullkorn her. Andrias Høgenni vísti eina sera góða mynd og søgu um ikki at vera seg sjálvur, at lata seg lynda tann ham sum samfelagið sum heild og tey sum eru kring okkum lata okkum í, men vísti á at tað ber til at blaka hamin. Morgunsmíl var heitið, og eg sat og hugleiddi í byrjanini, at maskurnar sum leikararnir bóru helst høvdu verið […]

Regn og nýggj sløg av hundalondum

Tað er ikki bert í Føroyum at tað hevur regnað illa. Eisini í Onglandi hevur regnað illa, og har hava tey sett váta og lýggja veðurlagið í samband við fleiri sløg av soppum sum ikki hava verið skrásett í Onglandi fyrr. Fyri ein part eru hesi nýggju sløg slík, sum trívast væl í nógvari vætu, og fyri ein part er tað slík sum eru komin fyri seg vegna teir munandi heitari vetrarnar. Onkrir av hesum soppum eru slíkir sum smakka væl, meðan aðrir eru eitrandi. Rættiliga fitt av soppum eru skrásettir at vera í Føroyum, men mær kunnugt er onki skipað arbeiði viðvíkjandi soppum gjørt í hesi øldini. Tær kanningar […]

Granskingin dumpað?

Fyri rúmari tíð síðani kunngjørdi fráfarni aðalstjórin í mentamálaráðnum Peter Petersen, at avtalan um at Føroyar kundu luttaka í 7. rammuavtaluni innan gransking hjá ES var komin undir land. Hetta vísti seg tíverri ikki at vera rætt. Síðani tá hevur fyrrverandi landsstýrismaðurin í mentamálum Jógvan á Lakjuni havt spurningin frammi á politiskum støði, og politisk semja tykist vera um, at Føroyar skulu luttaka, har er tó eitt stórt men, og tað snýr seg um gjaldið. Grundarlagið undir rammuavtaluni er, at øll londini gjalda sín part, og síðani søkja øll londini á jøvnum føti, og tey við teimum bestu verkætlanunum fáa so verkætlanarpengar. Hava føroyingar góðar granskarar og góðar umstøður, so […]

Eidesgaard og kaos

“Je má fara eftir Kristiani og drekka hann skít” … í amboðskassanum hjá Høgna Hoydal undir valstríðnum var eisini eitt kúbein… “hvat ****** skal Gerhard gera har” Og so ein frálík mynd av Hendriki Old sum skriðar sær upp ímóti einum hurðastólpa meðan hann ikki veit hvat gerast skal. Hetta vóru bert nøkur av gullkornunum úr dokumentarfilminum “Fimm dagar fyri valdið” sum var á skránni í gjárkvøldið, og tað var við ikki sørt av spenningi at vit fóru niðan í Norðurlandahúsið at hyggja. Sera frammarlaga í mínum huga var hvørt framleiðararnir høvdu megnað at gjørt eina óvilduga presentation av báðum høvuðkambunum. Dugi ikki ordiliga at meta um hvørt tað var […]

Vísindaligt tilfar til døgurða!

Hóast, ella júst tí at eg fáist við soppar, geri eg ikki nógv av at fara út at henta fyri at eta teir. Hetta er serliga tí at tað altíð er vandi fyri at eyðmerkja onkran sopp skeivt. Eisini vísir tað seg, at “nýggjar kanningar vísa” at summir soppar, sum fyrr vórðu hildnir vera góðir matsoppar, í ávísum førum kunnu vera eitrandi. Hetta er ivaleyst tí at har eru fleiri sløg sum síggja heilt eins út. Í sambandi við verkætlanina at kanna hundalond í plantasjunum í Havn havi eg havt ta prinsipp, at tilfarið skal mátast, vigast og turkast fyri síðani at verða goymt. Hetta gevur møguleika seinni at eftirkanna […]