Tvær ítróttarhallir í Sandoynni?

Sambært kreppupakkanum hjá samgonguni, almannakunngjørdur tann 24. juli 2009 skal virkisskapandi tiltakið “ítróttarhøll á Sandoynni” vera eitt av teimum tiltøkum sum skal seta gongd á búskapin*). Men so seint sum 8. juni 2009 skrivar sandoyarportalurin at gongd framvegis er í verkætlanini hjá Eileri Jacobsen um at byggja depil í Skálavík sum m.a. fevnir bæði um svimjihyl og ítróttarhøll. Sagt verður í stubbanum á sandoyarportalinum, at myndugleikarnir eru strævnir at fáast við, men at tey vóna at finna eina loysn í málinum. Er loysnin at tað almenna skal byggja ítróttarhøll í Sandoynni í staðin fyri Eiler Jacobsen? Ella er tað so galið, at skopuningar og heimasandsfólk ikki vilja vita av megnar […]

Væntar Eyðgunn val?

Eyðgunn Samuelsen vil vera við, at tað er ein samfelags trupulleiki, at ónýttir fiskidagar ikki verða brúktir. Hon vísir á, at í bólkinum 1-4*) vórðu bert nýttir 67% av tillutaðu døgunum, og at hetta er uppaftur minni enn árið fyri, sí heimasíðuna hjá javnaðarflokkinum. Eyðgunn ynskir brúksskyldu, so hvør einasti fiskidagur verður brúktur. Hetta merkir so, at 33% av fiskidøgunum skulu takast frá summum av teimum, sum nú hava fiskirættindi og ístaðin latast øðrum. Ein spurningur, sum ikki verður settur er, hví so nógvir fiskidagar eru óbrúktir. Um tað loysti seg at fiska, mundu teir so ikki verið brúktir? – Ella sigur Eyðgunn, at summir loyvishavarar eru ódugnaligir? Orsøkirnar eg […]

Tvímerkja tjóð

Grundlógardagur er, og landsstýrið flaggar við Dannebrog! Eg fái beinanvegin kensluna av, at hetta er skeivt, og niðrandi fyri meg. Dannebrog á føroyskari grund er eitt fornermilsi, og at landsstýrið flaggar við Dannebrog er at leggja seg skerflatan – soleiðis er ið hvussu er mín kensla. Eg havi so seinni í dag fingið at vita, at landsstýrið fyri nøkrum árum síðani avgjørdi at flagga við tjóðarfløggunum hjá hinum norðurlondunum á teirra tjóðardøgum, men at flaggað verður ikki tá okkara nærmastu grannar  fyri sunnan hava tjóðardagar. Eg havi ikki lagt merki til fyrr, at flaggað hevur verið við øðrum flaggi enn Merkinum, men grundin til at eg serliga leggi merki til […]

The End of the Line

Nú verður væntað at tað verður brúkarin sum fer at hjálpa heimsins niðurpíndu fiskastovnum. Ið hvussu er verður arbeitt miðvíst fram ímóti at fáa brúkaran at krevja at fáa at vita, hvaðani fiskurin er, og um hann er úr einum burðardyggum stovni. Ein táttur í hesi gongd er dokumentarurin “The End of the Line”, sum hevur frumsýning nú í juni mánað. Høvuðstrupulleikin er, sambært filminum, tann stóri yvirkapasiteturin hjá flotanum. Tað eru heilt einfalt ov nógvar bátar sum veiða ov fáar fiskar. Í filminum verður gjørt upp við fatanina at havið er stórt, vakurt og ótømandi, samstundis sum víst verður á at tað ber til at hava burðardygga veiðu. Her […]

Fjøllini hava fepur!

Skulu vit fyrst finna og brenna alla olju á knøttinum, so er lítil vón fyri at halda væntaðu veðurlagsbroytingunum undir teimum 2°C, sum verður mett sum eitt vandamark. Tó borðreiddi løgmaður við teimum greiðu boðum, at Føroyar fara at minka um føroyska útlátið av vakstrarhúsgassum, samstundis sum vit skulu fara undir oljuvinnu. Hetta var á fundinum hjá Innlendismálaráðnum 19. mai, har kunnað varð um fyrireikingarnar til eina nýggja altjóða veðurlagsavtalu. Spurdur um landsstýrið hevði sett nakrar pengar av til at gera eina munandi minking, var svarið frá løgmanni greitt nei. Vit vita, at oljan ikki varar í allar ævir, og eisini tí er neyðugt at finna alternativar orkumøguleikar. Oljan er […]

Gjald tína útbúgving sjálv! Almennu Føroyar hava ikki ráð til slíkt fjas!

Í vetur svaraði Helena Dam á Neystabø munnligum fyrispurningum frá Kári á Rógvi og Sjúrða Skaale viðvíkjandi niðurlaðingini av Fróðskaparsetri Føroya. Helena ásannaði, at mistøk vóru hend, og at neyðugt fór at verða at koma við eykajáttan, fyri at minka um skaðan. Helena gjørdi tó vart við, at loysnin skuldi vera útreiðslu-neutral innan karmarnar á verandi fíggjarlóg. Hetta hendi 28. januar, og líka síðani tá havi eg undrast á, hvussu hetta skuldi skiljast. Nú varð uppskot til eykajáttanina so lagt fram, og harvið fekst at vita, hvat útreiðsluneutralt merkir. Í hesum føri, heimabúgvandi lesandi skulu gjalda fyri at varðveita Fróðskaparsetrið: Skotið er upp at hækka fleiri játtanir á útbúgvingarøkinum fyri […]

Fíggjarnevndin onga virðing fyri útbúgving

Úrslitið av, at fíggjarnevndin sjálv fór at málsviðgera, er so út av lagi vánaligt, at tað í sjálvum sær er prógv um, at hóskandi útbúgving er alneyðug, tá fíggjarlógin verður løgd til rættis. Vónandi hendir slíkt ikki aftur! Síðani fíggjarlógin varð samtykt, eru regluliga komnar undan kavi óvæntaðar avleiðingar av avgerðunum hjá fíggjarnevndini. Higartil hevur tað serliga verið innan økini hjá mentamálaráðnum og almannamálaráðnum, at gjørt hevur verið vart við avleiðingarnar, men helst fer okkurt afturat at koma undan kavi. Spurningurin er so, hvørt hesi ráð eru verri rikin enn hini ráðini, ella tey hava lægri tign í politisku skipanini. – Ella er tað so illa vorðið, at orsøkin er, […]

Hybridbilar ikki teir mest umhvørvisvinarligu?

Onki er at ivast í, at neyðugt eisini er við tiltøkum á ferðsluøkinum skulu vit minka munandi um okkara útlát av vakstrarhúsgassum, og yvirhøvur eru fólk vorðin meira tilvitað um, at eisini bilarnir skulu vera umhvørvisvinarligari – um ikki annað nú brennievni er vorðið munandi dýrari enn tað var. Eitt eg undrist á í hesum høpi er, at bæði fólk og virkir vilja hava so stórar bilar. Nógvir almennir stovnar hava eftirlitsuppgávur, har í flestu førum eitt, og í mesta lagi 2 fólk skulu út á virkir – ofta koyra hesi eftirlitsfólk í tí sum eg vildi kallað ein stórur bilur. Hesir bilar taka nógv, og brenna samsvarandi nógv, men […]

Havstreymar ávirka veiðinøgdina

Á vísindaligu veðurlagsráðstevnuni í Keypmannahavn 10.-12. mars vísti Hjálmar Hátún á einum uppslagi (poster, sí myndina til vinstru) arbeiði, sum Fiskirannsóknarstovan saman við øðrum rannsóknarstovnum, m.a. Náttúrugripasavninum, hevur gjørt at kanna, hvussu styrkin á havstreymunum ávirkar lívfrøðiliga tilfeingi í havinum í økinum kring okkum. Fleiri ymiskir havstreymar ávirka havið kring Føroyar, og tað er eitt samspæl millum hesar havstreymar sum avger, hvussu hitalagið í økinum er. Tá havstreymar við køldum sjógvi úr póløkinum eru sterkir, er økið kring Føroyar kaldari, enn tá hesir eru veikari. Lívfrøðiliga tilfeingið ávirkast eisini av hesum havstreymum. Tá havstreymarnir úr póløkinum eru sterkir, og økið kring Føroyar tí kaldari, er: ♦   minni til av plantuæti, […]

Støðugt skifti millum Norðuratlantsstreymin og Norðurhøv

Veðurlagið her um okkara leiðir er treytað av havstreymunum kring okkum. Onkur klimamodell benda á, at mannaskapta upphitingin kann fáa havstreymarnar at gerast munandi veikari í hesi øldini. Um hetta hendir, fær tað storar avleiðingar bæði fyri vistskipanina og fyri okkum sum búleikast her um leiðir. Tí leggur m.a. Fiskirannsóknarstovan stóran dent á at fylgja við broytingum í havstreymunum, og serliga rákinum hjá Norðuratlantsstreyminum, sum hevur heitan sjógv við sær norður um Føroyar, men eisini við frárenslinum frá Norðurhøvum út í Atlantshavið. Sí sera lættskiljandi frágreiðing á heimasíðuni hjá Fiskirannsóknarstovuni: Um hitabroytingar Um havstreymar á opnum havi Á vísindaligu veðurlagsráðstevnuni í Keypmannahavn frá 10.-12. mars hevði Bogi Hansen eina framløgu. […]