Rótin til fyribyrging av øllum illum

Onki er betri enn ein sterkur karrirættur – og eg meini ordiliga sterkur. Og tað ger tað ikki verri, at tað ikki bara smakkar væl, men at í karri er eitt evni, sum sigst kunna fyribyrgja bæði krabba, Alzheimers, demens, gikt og sukursjúku. Talan er um evnið curcumin, sum er í gurkumeiu. Hetta er kryddurtin sum litar karry gult. Curcumin verður serliga útvunnið úr jarðlegginum. Gurkumeia smakkar ikki av nógvum sjálv, men tá karrirættir verða gjørdir verður altíð latið ein rúgva av øðrum kryddaríum í, serliga av chili, cayennupipar, paprika (søtt, miðal, sterkt), og so ymisk veikari sløg av kryddurtum, so sum kumman og koriandur. Sambært Alzeimers felagsskapinum so hava […]

Hvat segði eg! Seyðurin pínist!

Í nógv ár havi eg verið ímóti, at seyður verður svævdur uttan at verða skotin fyrst. Grundgevingin hjá mær hevur verið grundað á eygleiðingar, har eg als ikki havi verið trygg við at seyðurin ikki kendi pínu. Yvirhøvur kann sigast, at eg havi verið rættiliga einsamøll um hetta sjónarmið, tí fatanin hjá vanligum bøndum hevur verið, at seyðurin misti vitið beinanvegin, og tí onki føldi. Sigast skal tó, at gamli svævingarhátturin sær út til at hvørva saman við gomlu bóndunum, tí flestu yngru bøndir munnu skjóta seyðin fyrst. Nú hevur so onkur endiliga kunngjørt nakrar kanningar hesum viðvíkjandi, og niðurstøðan er, at djórini kunnu pínast í út við tveir minuttir […]

Fíggjarnevndin í hernað móti miðøkinum og javnaðarflokkinum?

Síðani løgtingsins fíggjarnevnd síðsta ár fór at “málsviðgera” sjálv, og gera nýggja fíggjarlóg við nógvum innbygdum – og almennum – rossahandlum, hevur henda nevnd ikki havt somu tign sum frammanundan. Nú fíggjarlógin fyri 2010 skal samtykkjast er nógv sum bendir á, at sama skilið verður aftur í ár. At síggja til er býtið á íløgunum annars rættiliga javnt býtt millum málsøkini hjá teimum trimum samgonguflokkunum: Orðaskiftið millum Anfinn Kallsberg, fíggjarnevndarformann og Jóannes Ejdesgaard, fíggjarmálaráðharra  í DV+( 6/10/09) vísti tó ikki á nakað serliga gott samgongustev. Tvørturímóti, so boðaði fíggjarnevndarformaðurin frá, at hann ætlaði at halda fram at utbyggja infrastrukturin, og hann ætlaði at fáa tunlarnar norður um Fjall inn aftur, […]

Tvær ítróttarhallir í Sandoynni?

Sambært kreppupakkanum hjá samgonguni, almannakunngjørdur tann 24. juli 2009 skal virkisskapandi tiltakið “ítróttarhøll á Sandoynni” vera eitt av teimum tiltøkum sum skal seta gongd á búskapin*). Men so seint sum 8. juni 2009 skrivar sandoyarportalurin at gongd framvegis er í verkætlanini hjá Eileri Jacobsen um at byggja depil í Skálavík sum m.a. fevnir bæði um svimjihyl og ítróttarhøll. Sagt verður í stubbanum á sandoyarportalinum, at myndugleikarnir eru strævnir at fáast við, men at tey vóna at finna eina loysn í málinum. Er loysnin at tað almenna skal byggja ítróttarhøll í Sandoynni í staðin fyri Eiler Jacobsen? Ella er tað so galið, at skopuningar og heimasandsfólk ikki vilja vita av megnar […]

Væntar Eyðgunn val?

Eyðgunn Samuelsen vil vera við, at tað er ein samfelags trupulleiki, at ónýttir fiskidagar ikki verða brúktir. Hon vísir á, at í bólkinum 1-4*) vórðu bert nýttir 67% av tillutaðu døgunum, og at hetta er uppaftur minni enn árið fyri, sí heimasíðuna hjá javnaðarflokkinum. Eyðgunn ynskir brúksskyldu, so hvør einasti fiskidagur verður brúktur. Hetta merkir so, at 33% av fiskidøgunum skulu takast frá summum av teimum, sum nú hava fiskirættindi og ístaðin latast øðrum. Ein spurningur, sum ikki verður settur er, hví so nógvir fiskidagar eru óbrúktir. Um tað loysti seg at fiska, mundu teir so ikki verið brúktir? – Ella sigur Eyðgunn, at summir loyvishavarar eru ódugnaligir? Orsøkirnar eg […]

Tvímerkja tjóð

Grundlógardagur er, og landsstýrið flaggar við Dannebrog! Eg fái beinanvegin kensluna av, at hetta er skeivt, og niðrandi fyri meg. Dannebrog á føroyskari grund er eitt fornermilsi, og at landsstýrið flaggar við Dannebrog er at leggja seg skerflatan – soleiðis er ið hvussu er mín kensla. Eg havi so seinni í dag fingið at vita, at landsstýrið fyri nøkrum árum síðani avgjørdi at flagga við tjóðarfløggunum hjá hinum norðurlondunum á teirra tjóðardøgum, men at flaggað verður ikki tá okkara nærmastu grannar  fyri sunnan hava tjóðardagar. Eg havi ikki lagt merki til fyrr, at flaggað hevur verið við øðrum flaggi enn Merkinum, men grundin til at eg serliga leggi merki til […]

The End of the Line

Nú verður væntað at tað verður brúkarin sum fer at hjálpa heimsins niðurpíndu fiskastovnum. Ið hvussu er verður arbeitt miðvíst fram ímóti at fáa brúkaran at krevja at fáa at vita, hvaðani fiskurin er, og um hann er úr einum burðardyggum stovni. Ein táttur í hesi gongd er dokumentarurin “The End of the Line”, sum hevur frumsýning nú í juni mánað. Høvuðstrupulleikin er, sambært filminum, tann stóri yvirkapasiteturin hjá flotanum. Tað eru heilt einfalt ov nógvar bátar sum veiða ov fáar fiskar. Í filminum verður gjørt upp við fatanina at havið er stórt, vakurt og ótømandi, samstundis sum víst verður á at tað ber til at hava burðardygga veiðu. Her […]

Fjøllini hava fepur!

Skulu vit fyrst finna og brenna alla olju á knøttinum, so er lítil vón fyri at halda væntaðu veðurlagsbroytingunum undir teimum 2°C, sum verður mett sum eitt vandamark. Tó borðreiddi løgmaður við teimum greiðu boðum, at Føroyar fara at minka um føroyska útlátið av vakstrarhúsgassum, samstundis sum vit skulu fara undir oljuvinnu. Hetta var á fundinum hjá Innlendismálaráðnum 19. mai, har kunnað varð um fyrireikingarnar til eina nýggja altjóða veðurlagsavtalu. Spurdur um landsstýrið hevði sett nakrar pengar av til at gera eina munandi minking, var svarið frá løgmanni greitt nei. Vit vita, at oljan ikki varar í allar ævir, og eisini tí er neyðugt at finna alternativar orkumøguleikar. Oljan er […]

Gjald tína útbúgving sjálv! Almennu Føroyar hava ikki ráð til slíkt fjas!

Í vetur svaraði Helena Dam á Neystabø munnligum fyrispurningum frá Kári á Rógvi og Sjúrða Skaale viðvíkjandi niðurlaðingini av Fróðskaparsetri Føroya. Helena ásannaði, at mistøk vóru hend, og at neyðugt fór at verða at koma við eykajáttan, fyri at minka um skaðan. Helena gjørdi tó vart við, at loysnin skuldi vera útreiðslu-neutral innan karmarnar á verandi fíggjarlóg. Hetta hendi 28. januar, og líka síðani tá havi eg undrast á, hvussu hetta skuldi skiljast. Nú varð uppskot til eykajáttanina so lagt fram, og harvið fekst at vita, hvat útreiðsluneutralt merkir. Í hesum føri, heimabúgvandi lesandi skulu gjalda fyri at varðveita Fróðskaparsetrið: Skotið er upp at hækka fleiri játtanir á útbúgvingarøkinum fyri […]

Fíggjarnevndin onga virðing fyri útbúgving

Úrslitið av, at fíggjarnevndin sjálv fór at málsviðgera, er so út av lagi vánaligt, at tað í sjálvum sær er prógv um, at hóskandi útbúgving er alneyðug, tá fíggjarlógin verður løgd til rættis. Vónandi hendir slíkt ikki aftur! Síðani fíggjarlógin varð samtykt, eru regluliga komnar undan kavi óvæntaðar avleiðingar av avgerðunum hjá fíggjarnevndini. Higartil hevur tað serliga verið innan økini hjá mentamálaráðnum og almannamálaráðnum, at gjørt hevur verið vart við avleiðingarnar, men helst fer okkurt afturat at koma undan kavi. Spurningurin er so, hvørt hesi ráð eru verri rikin enn hini ráðini, ella tey hava lægri tign í politisku skipanini. – Ella er tað so illa vorðið, at orsøkin er, […]